Salamis to jedno z wielkich stanowisk archeologicznych wschodniego Morza Śródziemnego — miasto, które było największe na Cyprze od XI wieku p.n.e. przez okres bizantyjski, założone przez Teucera (według legendy) po upadku Troi i zamieszkane nieprzerwanie przez prawie 2000 lat. Stanowisko znajduje się na wschodnim wybrzeżu tuż na północ od Famagusty, na terenie Północnego Cypru. Trzęsienia ziemi w IV i VII wieku n.e. oraz arabskie najazdy z VII wieku zakończyły jego historię; piasek i zarośla sosny zachowały je.
Stanowisko jest rozległe — spacer trwa dwie godziny i widać tylko ułamek. Główne atrakcje to rzymska gimnazja i palaestra (otoczony kolumnadą dziedziniec z ponownie ustawionymi marmurowymi kolumnami, marmurowymi podłogami i bezgłowymi rzymskimi posągami wzdłuż portików), przylegające do nich łaźnie termalne z hipokaustem, ogromny amfiteatr na 15 000 miejsc (przebudowany za Augusta), częściowo wykopaliska agora (jedna z największych na rzymskim Morzu Śródziemnym) oraz wczesne chrześcijańskie bazyliki, w tym Campanopetra. Wschodnia krawędź miasta przechodzi bezpośrednio na długą pustą piaszczystą plażę.
Poza miastem greco-rzymskim Salamis był ważnym ośrodkiem wczesnego chrześcijaństwa — św. Barnaba, apostoł, który ewangelizował Cypr razem ze św. Pawłem w 45 roku n.e., został zmęczony w Salamis w 61 roku n.e.; jego grobowiec znajduje się w małym Klasztorze św. Barnaby 2 km na zachód od głównego stanowiska (osobna wizyta, pełna atmosfery, mały muzeum).
Co robić. Spacerować wyznaczonymi trasami; przynieś wydrukowane informacje lub pobierz plik PDF Muzea i Zabytków Północnego Cypru przed przekroczeniem granicy — oznakowanie na terenie jest ograniczone. Gimnazja to fotogeniczne centrum, teatr to dramatyczny moment, bazyliki to spokojne odkrycia. Zaplanuj co najmniej dwie godziny, trzy jeśli odwiedzisz również Klasztor św. Barnaby.
Porady dla wtajemniczonych. Wjazd do Północnego Cypru wymaga paszportu i odpowiedniego ubezpieczenia — wiele południowych firm wynajmu samochodów tego nie pozwala. Taksówka z Famagusty (10 minut) rozwiązuje ten problem. Przynieś wodę — stanowisko ma minimalne udogodnienia. Noś zamknięte buty; oset i niekopane gruzy to rzeczywistość. Fotografia jest mile widziana.
Kombinacje. Połącz ze starym miastem Famagusta (otoczonym murami miastem Lusignan-Osmańskim, 15 minut na południe, ze słynną Wieżą Othello), z grobowcem-klasztorem św. Barnaby i z długą pustą plażą bezpośrednio na wschód od stanowiska do kąpieli. Pełny dzień na wschodzie Północnego Cypru.
Przynieś. Kapelusz, wodę (1,5 l), krem do opalania, zamknięte buty, paszport, euro i liry tureckie (drobne na parking). Kiedy. Marzec-maj i październik-listopad to idealne okresy; unikaj letniego południa. Salamis nagradza czytelników i spacerowiczów — jest ogromna, gorąca i spokojna, a im dłużej tam przebywasz, tym więcej ci daje.