Kościół Agia Paraskevi Geroskipou

Kościół Agia Paraskevi znajduje się w centrum wioski Geroskipou, 3 km na wschód od Paphos. Jest to bizantyjska bazylika z IX wieku o niezwykłym pięciokopułowym planie krzyżowym, który nadaje kościołowi jego znaczenie architektoniczne — pięć kopuł (jedna centralna, cztery narożne) zwieńczające jeden budynek, najstarszy przykład tej formy na Cyprze. Ta forma jest rzadka w architekturze bizantyjskiej w ogóle i jest to najważniejszy zachowany przykład na wschodnim Morzu Śródziemnym poza Grecją.

Zewnętrze to zwykły kamień z pięcioma charakterystycznymi kopułami — małymi, regularnymi, wyróżniającymi się na tle lokalnych piaskowcowych ścian. Wnętrze zachowuje malowidła ścienne z kilku okresów, przy czym najważniejsza warstwa to znaczący cykl z XIV wieku obejmujący wnętrza kopuł i wybrane ściany — Chrystus Pantokrator w kopule centralnej, Ostatnia Wieczerza, sceny z życia Marii i kilka pełnofigurowych świętych. Wcześniejsze warstwy (XII-XIII wiek) i późniejsze dodatki (XV-XVII wiek) zostały stopniowo odkryte dzięki niedawnym pracom konserwatorskim.

Kościół pozostaje aktywną parafią — niedzielna liturgia poranna przyciąga wielu wiernych, a główne święta (zwłaszcza dzień świętego, koniec lipca) przyciągają znaczne zgromadzenia. Geroskipou Folk Art Museum znajduje się po drugiej stronie placu wioski (osobne małe muzeum, uzupełniająca wizyta).

Porady dla znawców. Otwarte codziennie mniej więcej 09:00-12:00 i 14:00-17:00 (zamknięte podczas liturgii). Skromny strój obowiązkowy — zakryte ramiona i kolana; szale są pożyczane przy wejściu. Fotografia generalnie nie jest dozwolona wewnątrz. Zarezerwuj 30-45 minut na dokładne obejrzenie malowideł ściennych — przynieś oczy przyzwyczajone do światła zewnętrznego. Wstęp bezpłatny; datki mile widziane.

Kombinacje. Połącz z Geroskipou Folk Art Museum (po drugiej stronie placu — mała, ale dobrze wyselekcjonowana kolekcja w odrestaurowanej rezydencji), ze Starym Miastem Paphos (10 minut samochodem), z Paphos Archaeological Park (15 minut) lub z popołudniem w Coral Bay. Pełny dzień kulturalno-historyczny w Paphos.

Zanieś ze sobą. Skromny strój, drobne pieniądze na świecę i darowiznę, wygodne buty. Kiedy. Przez cały rok; chłodne miesiące są najlepsze do połączenia ze spacerami po starym mieście. Niedzielne poranki podczas liturgii dają wgląd w działającą cypryjską parafię. Kościół Agia Paraskevi jest jednym z architektonicznych punktów kulminacyjnych bizantyjskiego Cypru i cichą, niezwykłą 30-minutową wizytą dla odwiedzających zainteresowanych sztuką religijną.