Panagia Forviotissa (Asinou Church)

Panagia Forviotissa — lepiej znana jako kościół Asinou — znajduje się w dolinie porośniętej sosnami i dębami powyżej małej wioski Nikitari u podnóża Pitsilia, około 50 km na zachód od Nikozji. Jest to jeden z mniejszych i bardziej odległych spośród dziesięciu wpisanych na listę UNESCO Malowanych Kościołów Troodos, ale zdaniem wielu historyków sztuki bizantyjskiej jest najpiękniejszy. Kościół to jednonawowa bazylika kamienna ze stromym dachem drewniano-dachówkowym (ochronna warstwa zewnętrzna nad oryginalnym sklepieniem bizantyjskim), zbudowana około 1099 roku jako katholikon małego monasteru, i zachowuje wyjątkowy cykl malarstwa ściennego z XI-XII wieku w stanie niemal kompletnym.

Program fresków jest powodem wpisu na listę UNESCO. Najwcześniejsza warstwa (1105-1106) to jeden z najbardziej wyrafinowanych przykładów późnego bizantyjskiego malarstwa komneniańskiego na wyspie — Ukrzyżowanie, Zmartwychwstanie i seria świętych w niszach arkadowych pokazują wysoki poziom wykonania i emocjonalną powściągliwość malarstwa szkoły konstantynopolitańskiej. Kolejne dodatki z XIV i XVI wieku rozszerzyły program; razem tworzą ciągłą 600-letnią historię sztuki religijnej w jednej małej przestrzeni. Panel dedykacyjny powyżej południowych drzwi wymienia założyciela, Nikefora Magistrosa, i precyzyjnie datuje fundację.

Otoczenie jest częścią doświadczenia. Kościół znajduje się na końcu cichej drogi, otoczony lasem sosnowo-dębowym, z małym przylegającym domem dozorcy i kamienną fontanną. Droga dojazdowa prowadzi przez wiejską cypryjską okolicę, która przez dziesięciolecia zmieniła się bardzo mało.

Porady dla znawców. Kościół jest zamknięty, a klucze ma mieszkaniec wioski Nikitari (5 minut wstecz); numer telefonu jest umieszczony przy wejściu i większość wizyt wymaga krótkiego czekania. Skromny strój obowiązkowy. Fotografia wewnątrz jest ściśle zakazana. Zarezerwuj 30-45 minut na dokładne obejrzenie. Datki mile widziane. Mały dozorca może mówić ograniczoną angielszczyznę; drukowana karta informacyjna jest pomocna.

Kombinacje. Połącz z innymi Malowanymi Kościołami Troodos — Panagia tou Araka (Lagoudera, 30 minut) to naturalny towarzysz (również z 1192 roku, podpisany przez malarza Theodorosa Apsevdisa), lub z Agios Nikolaos tis Stegis w Kakopetria (40 minut). Dodaj Monastyr Machairas (40 minut) na pełny duchowo-artystyczny dzień w górach.

Zapamiętaj. Skromny strój, drobne pieniądze na datki, latarkę (wnętrze jest słabo oświetlone), wygodne buty. Kiedy. Maj ze względu na dzikie kwiaty; październik-listopad ze względu na jasną, chłodną pogodę. Unikaj czasu liturgii niedzielnej. Asinou to arcydzieło bizantyjskiego Cypru i jedna z bardziej głębokich 30 minut, jakie możesz spędzić na wyspie.