Klasztor Machairas znajduje się na wysokości około 870 metrów u podnóża Pitsilia, 40 km na południowy zachód od Nikozji, na krawędzi urwiska nad głęboką, zalesioną doliną. Założony w 1148 roku przez dwóch ascetycznych mnichów, którzy odkryli ikonę Matki Boskiej w pobliskiej jaskini, klasztor jest nieprzerwanie zamieszkany od tamtego czasu — dziś mieszka tu pracująca społeczność grecko-ortodoksyjna około dwudziestu mnichów, przestrzegająca surowej reguły cenobitycznej. Nazwa „Machairas" (nóż) pochodzi albo od miecza podobnego urwiska, na którym się znajduje, albo od ostrego jak nóż wiatru, który pęta się przez dolinę.
Klasztor został zniszczony i przebudowany dwa razy — w 1530 i 1892 roku — a obecne budynki pochodzą głównie z końca XIX wieku, zbudowane na średniowiecznych fundamentach. Katholikon (główny kościół) to mała, jednonawowa przestrzeń z bogatą pozłacaną ikonostazą i czczoną ikoną Panagia Machairiotissa umieszczoną za szkłem; sama ikona tradycyjnie należy do siedemdziesięciu namalowanych przez Świętego Łukasza Ewangelistę. Klasztor jest również miejscem pochówku biskupa Kypriosa, powieszonym przez Osmanów w 1821 roku, oraz Grigoriosa Afxentiou, bojownika EOKA zabitego przez siły brytyjskie w jaskini poniżej klasztoru w 1957 roku — małe muzeum opowiada obie historie.
Sam krajobraz wart jest wizyty. Klasztor na krawędzi urwiska wychodzi na zalesioną dolinę, z widokami na szczyty Troodos w oddali. Droga dojazdowa prowadzi przez las sosnowy i małe górskie wioski.
Porady dla znawców. Godziny otwarcia to mniej więcej 09:00-12:00 i 14:00-16:00 codziennie; zamknięte podczas nabożeństw liturgicznych. Skromny strój obowiązkowy — zakryte ramiona i kolana, długie spodnie lub spódnice; kobiety mogą pożyczyć szale przy wejściu. Fotografia nie jest dozwolona wewnątrz kościoła. Sklep klasztorny sprzedaje ikony, książki, świece i własne produkty mnichów (dżem, miód, zioła).
Kombinacje. Połącz z jaskinią kryjówki Grigoriosa Afxentiou (15 minut krótkim spacerem od klasztoru — narodowy zabytek historyczny), z wioską Lazanias (5 minut — mała górska wioska z tradycyjnymi tavernami), z klasztorem Stavrovouni (40 minut na wschód, tylko dla mężczyzn) lub z winnicą Pitsilia na drodze powrotnej.
Zapamiętaj. Skromny strój, wygodne buty do chodzenia, ubrania warstwowe (klasztor znajduje się na wysokości), drobne pieniądze na świece, wodę. Kiedy. Maj ze względu na dzikie kwiaty; wrzesień-listopad ze względu na czystą, chłodną pogodę. Unikaj niedzieli rano, jeśli nie uczestniczysz w liturgii. Machairas to jeden z bardziej atmosferycznych czynnych klasztorów Cypru i cicho ważne miejsce we współczesnej pamięci narodowej Cypru.